tel: (33) 851 90 54

Aktualności

    Aktualności

Oświadczenie z dn. 31 grudnia 2017 r

31/12/2017

Aktualności >>

        Szanowny Panie Ministrze!

        Ustawa z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (DzU z 2017 r. poz. 1023, 1529, 1566) stworzyła lokalnym społecznościom polskich gmin wiele nowych możliwości rozwiązywania problemów zarówno spo- łecznych, jak i gospodarczych, infrastrukturalnych oraz środowiskowych.

        Aktywność lokalnych samorządów w tym zakresie znalazła swój wyraz w tym, że samorządy bardzo licznie uczestniczyły w ministerialnym programie „Modelowa rewitalizacja miast”, a następnie korzystały ze środków publicznych na opracowywanie lokalnych programów rewitalizacji i gminnych programów rewitalizacji. Kluczowym celem tych działań było wyznaczenie na terenie gminy obszaru zdegradowanego i obszaru do rewitalizacji. W programach znalazły się również projekty zgłaszane przez różnych interesariuszy i finansowane z różnych źródeł, przyczyniające się do osiągnięcia celów rewitalizacji obszaru, którego dotyczyły. Były to zarówno projekty wdrażane w momencie opracowywania programów, jak i projekty, których realizacja była dopiero planowana. Dla niektórych z nich przewidziano dofinansowanie z funduszy europejskich. W związku z tym, m.in. w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014–2020 (RPO WSL 2014–2020), przewidziano możliwość aplikowania o dodatkowe 10% wsparcia ze środków budżetu państwa (tzw. premia rewitalizacyjna), o ile projekt jest wpisany do lokalnego planu rewitalizacji lub do gminnego programu rewitalizacji. Zakończyło się już wiele konkursów, w których tego typu wsparcie było dopuszczalne w ramach SZOOP RPO WSL 2014–2020, i zawarte już zostały umowy o dofinansowanie, mimo że proces opracowywania programów rewitalizacji w województwie śląskim (zapewne także w innych województwach) był znacznie opóźniony w stosunku do terminów naboru wniosków na projekty rewitalizacyjne. W obecnej sytuacji w przypadku wielu projektów, które są ujęte w programach rewitalizacji, nie ma możliwości skorzystania z 10% dofinansowania z tytułu premii rewitalizacyjnej, bowiem dofinansowanie to przysługuje tylko w sytuacji, jeśli w momencie podpisywania umowy o dofinansowanie projekt jest wpisany w planie rewitalizacji do wykazu programów rewitalizacji w danym województwie. Zostało to również potwierdzone w piśmie nr DRP-IV.635.86.2017.PP z dnia 16.11.2017 r., które Ministerstwo Rozwoju skierowa- ło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego w odpowiedzi na zapytanie dotyczące m.in. gminy Żywiec. 

       Stanowisko zajęte w tej sprawie przez Ministerstwo Rozwoju znacznie ogranicza możliwość wykorzystania środków z Kontraktu Terytorialnego dla Województwa Śląskiego i stawia w niekorzystnej sytuacji te projekty, które zgodnie z SZOOP RPO WSL 2014–2020 były składane w ramach działań i poddziałań uwzględniających premię rewitalizacyjną. Należy zaznaczyć, iż interpretacja Ministerstwa Rozwoju w tej sprawie pojawiła się dopiero w dniu 16.11.2017 r., zaś wcześniej przyjmowano, iż projekt musi być wpisany do programu rewitalizacji w momencie jego złożenia (zapis we wniosku aplikacyjnym), co stanowiło jeszcze mniej korzystną interpretację w tym zakresie. Wątpliwości budzi zatem sposób wyznaczania kryterium, na podstawie którego rozstrzygnięto o możliwości przyznania projektom premii rewitalizacyjnej. Ponieważ kwalifikowany okres realizacji projektów dofinansowanych ze środków unijnych w obecnej perspektywie obejmuje lata 2014–2020, prawdopodobna jest sytuacja, iż do konkursu o dofinansowanie składany jest projekt już realizowany (m.in. w trybie refundacji wydatków). Jeśli przyjąć założenie, że za punkt odniesienia do przyznania premii rewitalizacyjnej traktuje się termin zawarcia umowy o dofinansowanie, wówczas taki pro- jekt uzyska premię, mimo że jego realizacja już się zakończyła, podczas gdy projekt, którego realizacja roz- poczęła się np. w trakcie opracowania programu rewitalizacji (tak jak to miało miejsce w przypadku projektu miasta Żywca „Budowa nowego przedszkola w Żywcu”), takiego wsparcia nie uzyska. Warto mieć na uwa- dze również fakt, iż proces wyłaniania obszaru do rewitalizacji opiera się na danych historycznych, najczę- ściej za ostatnie 3 lata, a zatem dotyczy degradacji społecznej, gospodarczej, technicznej itp. obszaru, która zostaje jedynie zidentyfikowana w ramach opracowywania dokumentu, a faktycznie oddziałuje na dany obszar przez dłuższy czas. Trudno zatem znaleźć argument, który przyczyniłby się do wyjaśnienia, dlaczego realizacja projektu, który stanowi faktyczną interwencję mającą na celu poprawę zaistniałej sytuacji, musiałaby zostać opóźniona (albo projekt musiałby być złożony dopiero w ramach kolejnego konkursu) do czasu, aż program zostanie wpisany do wykazu programów rewitalizacji, podczas gdy celem działań rewitalizacyjnych powinno być przede wszystkim niedopuszczenie do eskalacji stanu degradacji społecznej i ograniczanie zakresu degradacji, a nawet jej eliminacja.

        Mając na uwadze długotrwałe procedury związane z procesem aplikowania przez samorządy o środki na opracowanie programów rewitalizacji, a następnie podpisywanie umów, wyłanianie wykonawców, opracowywanie tych programów (nierzadko w trybie GPR, co dodatkowo wydłużało cały okres opracowania), ich konsultacje społeczne, proces uchwalania, oceny przez urzędy marszałkowskie i wprowadzanie przez samo- rządy poprawek do tych programów, a następnie proces ich wpisu do wykazu – wydaje się, że działanie to nie wpływa korzystnie na efektywność procesu rewitalizacji. W przypadku podtrzymania obecnej interpretacji Ministerstwa Rozwoju co do warunków wypłaty premii rewitalizacyjnej zmniejsza się szanse wielu samorządów na korzystanie z Kontraktu Terytorialnego, choć faktycznie ich projekty, wdrażane zgodnie z programami rewitalizacji, przyczyniają się do osiągnięcia celów rewitalizacji. Warto nadmienić, iż wytyczne dotyczące opracowywania programów rewitalizacji, które również były powiązane z procesem absorpcji o środki unijne na dofinansowanie kosztów tych projektów, nie wskazywały, iż w programach nie należy ujmować projektów rewitalizacyjnych, które są realizowane w momencie opracowywania programów, jako tych, które nie będą mogły korzystać z premii rewitalizacyjnej, a zatem zapis w SZOOP mógł wprowadzać beneficjentów w błąd. W kryteriach oceny projektów w ramach RPO WSL 2014–2020 są zapisy przyznające dodatkowe punkty za ujęcie projektu w programie rewitalizacji, ale w praktyce nie przesądza to o możliwości uzyskania wsparcia, poza konkursami, gdzie wpis projektu do programu stanowi kryterium dostępu.

           W związku z przywołanymi argumentami, mając na uwadze troskę polskiego rządu, aby jak najlepiej wy- datkowane były środki publiczne również w powiązaniu z wcześniej realizowanymi działaniami (m.in. na- kłady z funduszy publicznych krajowych i unijnych na opracowanie programów rewitalizacji), apeluję do Pana Ministra o rozważenie zmiany obecnej interpretacji dotyczącej premii rewitalizacyjnej i dopuszczenie możliwości korzystania z tej premii w przypadku projektów, które były realizowane po dacie wejścia ustawy w życie i które wynikają z programów rewitalizacji, bez względu na to, czy umowa o dofinansowanie została zawarta po dacie wpisu programu do wykazu, czy też przed tą datą. Uważam bowiem, że powinniśmy się w tym przypadku kierować kryterium efektywności procesu rewitalizacji, a nie aspektami technokratycznymi. Wszystkim nam zależy również na tym, aby programy rewitalizacji mogły zostać w najwyższym stopniu zrealizowane, co nieodłącznie wiąże się z zapewnieniem samorządom odpowiednich funduszy na realizację tego celu, a właśnie takim instrumentem jest premia rewitalizacyjna.

            Z wyrazami szacunku

            Tadeusz Kopeć

Wstecz

Masz pytania? Jestem do Twojej dyspozycji Napisz do mnie

Kontakt
  • 43-400 Cieszyn, ul. Głęboka 25/110
  • (33) 851 90 54
  • kontakt(at)tadeuszkopec(dot)pl
  • poniedziałek - piątek: 9:00 - 16:00
    sobota - niedziela: Zamknięte

    Dyrektor Biura Senatorskiego
    Edyta Subocz - Ostruszka
  • 504 393 886
  • kontakt(at)tadeuszkopec(dot)pl
© 2015. Tadeusz Kopeć - Senator Rzeczypospolitej Polskiej